Ngày 10-1, Sở Y tế TP.HCM đã tổ chức hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025 và triển khai kế hoạch cho năm 2026. Sự kiện này phản ánh rõ ràng những thách thức cũng như định hướng phát triển của ngành y tế thành phố trong bối cảnh áp lực gia tăng.
Áp Lực Đối Với Ngành Y Tế Năm 2025
PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, khẳng định rằng năm 2025 đã chứng kiến những áp lực chưa từng có đối với ngành y tế. Sau khi hợp nhất với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, TP.HCM phải thực hiện cả việc mở rộng quy mô và tổ chức lại hệ thống theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Bên cạnh đó, Sở Y tế cũng cần bảo đảm công tác khám chữa bệnh cho người dân diễn ra ổn định, liên tục và an toàn.
Dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, ngành y tế TP.HCM đã hoàn thành nhiều nhiệm vụ quan trọng mà nhiều trong số đó chưa từng có tiền lệ. Với những nỗ lực này, Sở Y tế đã xác định xây dựng và vận hành hệ thống y tế theo mô hình đa tầng, đa cực, đa trung tâm, là một trong những định hướng quan trọng cho năm 2026.
Cải Cách Hệ Thống Y Tế
Một yếu tố quan trọng trong kế hoạch phát triển là phân định rõ vai trò của từng tầng trong hệ thống y tế. Các cơ sở y tế sẽ được tổ chức và vận hành dựa trên khả năng và danh mục kỹ thuật phù hợp nhằm tăng cường sự liên thông, phối hợp và hỗ trợ lẫn nhau. Mục tiêu là giúp người bệnh tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngay từ đầu, hạn chế việc chuyển tuyến không cần thiết và giải phóng nguồn lực cho các bệnh viện tuyến trên.
Theo Giám đốc Sở Y tế, với nền tảng đã được xây dựng trong năm 2025, ngành y tế sẽ từng bước hiện thực hóa mô hình hệ thống y tế đa tầng này, đảm bảo rằng mọi người dân, bất kể khu vực nào, đều có quyền tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng và an toàn.
Tăng Cường Vai Trò Y Tế Cơ Sở
Một trong những cải cách đáng chú ý là nhấn mạnh vai trò của y tế cơ sở trong công tác phòng bệnh và phát hiện bệnh sớm. TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết rằng hiện nay, rất ít người dân chọn đến các trạm y tế khi có triệu chứng bệnh. Thay vào đó, họ thường tới thẳng các bệnh viện tuyến trên, dẫn đến tình trạng quá tải. Dữ liệu cho thấy trong mô hình ba cấp, tuyến y tế cơ sở chỉ chiếm khoảng 8% lượt khám ngoại trú, trong khi tuyến cơ bản chiếm 45,7% và tuyến chuyên sâu lên tới 46,2%.
Tình hình này đặt ra câu hỏi về nguyên nhân: phải chăng vì ít bệnh nhân nên thiếu nhân lực, hay do thiếu nhân lực nên người dân không đến y tế cơ sở? TS.BS Châu chỉ ra rằng đây là bài toán “trứng – gà” cần được giải quyết đồng bộ để thay đổi mô hình hiện tại.
Lật Ngược Hình Tam Giác
Theo Phó Giám đốc Sở Y tế, sau khi sáp nhập, TP.HCM có quy mô dân số gần 14 triệu người, trong đó y tế cơ sở đóng vai trò như một trong ba trụ cột chính trong chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu là để người bệnh, nhất là những người có bệnh mạn tính, có thể được chẩn đoán và điều trị tại tuyến cơ sở hoặc tuyến cơ bản trước khi chuyển lên tuyến chuyên sâu. Điều này sẽ góp phần giảm tình trạng dồn bệnh nhân lên tuyến trên.
Để đạt được điều này, ngành y tế sẽ tập trung vào việc tăng cường vai trò của y tế cơ sở, đưa đây trở thành điểm tiếp cận đầu tiên cho người dân, đảm bảo cung cấp dịch vụ y tế thiết yếu, khuyến khích khám sức khỏe định kỳ và phát hiện sớm bệnh tật.
Nghị Quyết 72 và Định Hướng Tương Lai
Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển từ tư duy điều trị sang phòng bệnh, nâng cao vai trò của y tế dự phòng và y tế cơ sở. Đây cũng là yêu cầu đòi hỏi ngành y tế cần đầu tư mạnh mẽ vào nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị tại các trạm y tế xã để đảm bảo chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa.
“Dựa trên định hướng này, trong thời gian tới, trạm y tế sẽ trở thành điểm tiếp cận đầu tiên hiện diện liên tục và đáng tin cậy cho người dân trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe,” TS.BS Châu chia sẻ.
Nhiệm Vụ Trọng Tâm Năm 2026
Năm 2026, ngành y tế TP.HCM sẽ tập trung vào 6 nhiệm vụ trọng tâm:
- Khẳng định vai trò của công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Ngành y tế sẽ là lực lượng chủ lực trong việc triển khai Nghị quyết 72 và các chương trình hành động toàn diện của thành phố.
- Tổ chức lại hệ thống y tế theo hướng đa tầng, đa cực. Điều này bao gồm phát triển y tế chuyên sâu gắn liền với y tế cơ sở, đảm bảo người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng cao một cách công bằng.
- Đột phá trong chuyển đổi số y tế. Các dữ liệu y tế sẽ được sử dụng để quản lý và phục vụ người dân.
- Củng cố y tế cơ sở và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Ngành sẽ đẩy mạnh kiểm tra sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh, đặc biệt cho người cao tuổi, phụ nữ và trẻ em.
- Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế. Cần có sự tuyển chọn, đào tạo, đãi ngộ và sử dụng nhân lực đặc thù, gắn liền với các trung tâm đào tạo và bệnh viện.
- Hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực xã hội. Ngành y tế sẽ thúc đẩy hợp tác công tư, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế nhằm xây dựng TP.HCM thành trung tâm y tế chuyên sâu hàng đầu khu vực.
Ông Nguyễn Phước Lộc, Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM, nhấn mạnh rằng các nhiệm vụ này sẽ tạo cơ sở vững chắc cho ngành y tế trong việc đáp ứng hiệu quả các thách thức, nhất là trong bối cảnh dân số già hóa.
Tóm lại
TP.HCM đang trong quá trình chuyển mình mạnh mẽ với mục tiêu phát triển một hệ thống y tế đa tầng, đa cực, mang lại dịch vụ chất lượng cho mọi người dân, đặc biệt là tăng cường sức mạnh của y tế cơ sở.
