Trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tình trạng ngập nước trở thành mối nguy cấp bách với 159 vị trí ngập được ghi nhận, chủ yếu tập trung ở bốn khu vực chính. Sở Xây dựng TP.HCM mới đây đã báo cáo về kế hoạch phòng, chống ngập nước giai đoạn 2025-2030, nhấn mạnh nguyên nhân chủ yếu do sụt lún nền đất, mưa lớn và triều cường.
Tình Trạng Ngập Nước ở TP.HCM
Theo báo cáo của Sở Xây dựng, tình hình ngập nước tại khu vực TP.HCM (cũ) vẫn diễn ra tại nhiều điểm thấp và khu vực có mật độ xây dựng dày đặc. Trong số các tuyến đường thường xuyên ngập sau các trận mưa lớn, nổi bật có Nguyễn Hữu Cảnh, Ung Văn Khiêm, và Kinh Dương Vương. Ngoài ra, một số khu dân cư ven kênh rạch cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi tình trạng lấn chiếm và thu hẹp mặt cắt kênh.
Tại TP Thủ Đức, hiện tượng ngập xảy ra do mưa lớn và triều cường, với sụt lún nền đất tại một số khu vực diễn ra đến 1-2 cm mỗi năm, làm giảm độ dốc thoát nước. Trước tình hình này, khu vực Bình Dương cũng bị tác động mạnh từ mưa lớn và tốc độ đô thị hóa nhanh, gây khó khăn cho việc tiêu thoát nước.
Tình Trạng Ngập Nước Theo Khu Vực
Trong 159 vị trí ngập ghi nhận trên địa bàn, khu vực TP.HCM (cũ) có 57 vị trí (48 vị trí do mưa, 9 do triều). TP Thủ Đức ghi nhận 19 vị trí ngập do ảnh hưởng của cả mưa và triều; trong đó có 10 vị trí ngập thường xuyên. Khu vực Bình Dương có 52 vị trí ngập, với 44 vị trí do mưa, và 8 do triều. Khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu thì có 31 vị trí ngập, 27 vị trí do mưa, còn lại là do triều và mưa kết hợp triều.
Giải Pháp Chống Ngập Nước Đã Được Triển Khai
Ông Lê Ngọc Linh, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, cho biết TP.HCM đã thực hiện nhiều giải pháp để giảm thiểu tình trạng ngập nước. Dự án giải quyết ngập do triều với quy mô bảo vệ 570 km² đã được triển khai, nhằm hạn chế tình trạng nước triều xâm nhập vào nội đô. Công tác nạo vét kênh rạch và duy tu cống rãnh cũng được các địa phương chú trọng để giảm tình trạng tắc nghẽn cục bộ.
Ngoài ra, việc xây dựng các khu dân cư mới với hệ thống thoát nước được thiết kế theo tiêu chuẩn cũng đóng góp tích cực trong việc cải thiện tình hình thoát nước tại một số khu vực ven đô.
Kế Hoạch Đối Phó Với Ngập Nước Giai Đoạn 2025-2030
Để giải quyết tình trạng ngập nước trong tương lai gần, TP.HCM đã vạch ra nhiều giải pháp từ năm 2026. Tích cực mời tư vấn quốc tế có kinh nghiệm về chống ngập để đánh giá toàn diện tình hình hạ tầng thoát nước và nguyên nhân ngập, từ đó xây dựng mô hình quản lý lưu vực.
Nhằm nhanh chóng thực hiện kế hoạch, thành phố sẽ áp dụng cơ chế đặc thù để rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư. Các cơ chế này bao gồm việc cho phép chỉ định thầu đối với các hạng mục cấp bách và lựa chọn nhà đầu tư chiến lược cho các dự án phòng, chống ngập lụt.
Giải pháp cấp bách cho năm 2025-2026 bao gồm việc hoàn thiện dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM, đặc biệt là các đoạn đê bao xung yếu ở quận 7, Nhà Bè và Thủ Đức. Thành phố cũng sẽ bổ sung các trạm bơm cưỡng bức tại những cửa xả thường xuyên bị triều dâng cao hơn đáy cống.
Ý Kiến Chuyên Gia Về Giải Pháp Chống Ngập
Theo PGS-TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế tuần hoàn, việc giảm ngập cho TP.HCM cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, như xây dựng hồ điều tiết, nâng cấp hệ thống thoát nước. Bên cạnh đó, việc sử dụng vật liệu tối ưu để chống ngập cũng được nhấn mạnh. Ông Quân khẳng định, việc khuyến khích người dân và các chủ đầu tư dùng vật liệu phù hợp cho các công trình xây dựng là rất cần thiết để giảm thiểu tình trạng ngập nước.
Tóm lại, tình trạng ngập nước tại TP.HCM đang trở thành vấn đề cấp bách, yêu cầu triển khai nhiều giải pháp linh hoạt và hiệu quả để bảo đảm an toàn và chất lượng cuộc sống cho người dân trong thời gian tới.
