Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu cấp thiết về chuyển đổi số, Phú Thọ đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển nguồn lực con người phục vụ cho ngành công nghiệp hỗ trợ. Bài viết này sẽ đánh giá thực trạng hiện tại và đưa ra các định hướng chính sách nhằm nâng cao năng lực lao động, và tạo điều kiện cho quy trình chuyển đổi số tại tỉnh.
Giới thiệu về Tình hình Kinh tế của Phú Thọ
Tỉnh Phú Thọ với vị trí chiến lược giữa Hà Nội và các tỉnh miền núi phía Bắc đang vươn mình trở thành một cực tăng trưởng quan trọng trong lĩnh vực công nghiệp. Khu vực này không chỉ sở hữu hạ tầng giao thông phát triển mà còn có nguồn nhân lực kỹ thuật dồi dào, đóng góp quan trọng cho các ngành như cơ khí chế tạo, ô tô, xe máy và công nghiệp hỗ trợ.
Lợi thế và Thách thức trong Ngành Công nghiệp Hỗ trợ
Khu vực Vĩnh Yên và Việt Trì được xem là những trung tâm công nghiệp động lực với nhiều tập đoàn lớn. Tuy nhiên, dù có một lực lượng lao động đông đảo trong các ngành truyền thống, nhiều doanh nghiệp tại Phú Thọ lại gặp khó khăn trong việc nâng cấp năng lực quản trị chuyển đổi số. Thiếu sót về kỹ năng số và quản lý dự án thậm chí đã trở thành “nút thắt cổ chai” cản trở quá trình này.
Đánh giá Thực trạng Chính sách và Nguồn lực Nhân lực
Thiếu Thốn Chương trình Đào tạo Chuyên sâu
Chính sách hiện tại của tỉnh dành cho ngành công nghiệp hỗ trợ chủ yếu là hỗ trợ tài chính, nhưng thiếu các chương trình đào tạo kỹ thuật số chuyên sâu. Hiện tại, hầu hết các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) không có nhân lực đủ khả năng quản lý các dự án chuyển đổi số, dẫn đến nhiều dự án không đạt hiệu quả.
Thiếu Liên kết giữa Doanh Nghiệp và Hệ Thống Giáo Dục
Hệ thống đào tạo hiện nay chưa tạo ra đủ cơ chế liên kết để hỗ trợ việc chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. Những quan hệ hợp tác giữa các tập đoàn FDI với trường nghề chưa được lan tỏa mạnh mẽ để phục vụ cho các doanh nghiệp vệ tinh.
Khó Khăn trong Việc Tiếp Cận Chương Trình Hỗ Trợ từ Nhà Nước
Thủ tục hành chính phức tạp khiến nhiều doanh nghiệp không thể tiếp cận được các chương trình hỗ trợ chuyển đổi số. Điều này không chỉ cản trở các SMEs mà còn làm gia tăng khoảng cách năng lực số giữa các doanh nghiệp trong tỉnh.
Đề Xuất Chính Sách Phát Triển Nguồn Lực Nhân Lực
Tăng Cường Đào Tạo Khả Năng Số
Một trong những giải pháp đầu tiên là mở rộng chương trình T-TEP của Toyota thành T-TEP Digital Manufacturing, chú trọng trang bị kỹ năng về PLC, MES và IoT cho lực lượng lao động. Mục tiêu là đào tạo từ 300 đến 500 kĩ thuật viên mỗi năm sau 2026.
Implementing Digital Skills Voucher
Chương trình hỗ trợ kỹ năng số nên được thực hiện thông qua Digital Skills Voucher với mức hỗ trợ từ 50 đến 150 triệu đồng cho SMEs. Quy trình phê duyệt cần được đơn giản hóa để giảm gánh nặng cho các doanh nghiệp.
Thúc Đẩy Đào Tạo Kép và Học Nghề
Chương trình đào tạo kép cũng cần được đề xuất, kết hợp việc học lý thuyết và thực hành tại doanh nghiệp. Tỉnh có thể hỗ trợ một phần lương thực tập để khuyến khích doanh nghiệp tham gia.
Cần Có Hội Đồng Đánh Giá Chứng Chỉ Nghề
Hội đồng Công-Thương-Giáo dục có thể được thành lập để ban hành chuẩn kỹ năng, tạo sự đồng nhất giữa đào tạo và thực tế. Điều này sẽ góp phần đảm bảo rằng lực lượng lao động được trang bị những kỹ năng cần thiết cho chuyển đổi số.
Hỗ Trợ Doanh Nghiệp trong Quá Trình Chuyển Đổi Số
Một đề xuất quan trọng là hỗ trợ một vị trí “thiết kế số” trong doanh nghiệp, cho phép doanh nghiệp quản lý và kết nối tất cả các phòng ban trong quá trình chuyển đổi số.
Tóm lại
Phát triển nguồn lực con người cho chuyển đổi số trong ngành công nghiệp hỗ trợ tại Phú Thọ là vô cùng quan trọng, không chỉ trong bối cảnh hiện tại mà còn cho sự phát triển bền vững trong tương lai. Các chính sách cần được đồng bộ hóa, đủ mạnh mẽ để nâng cao năng lực lao động và tạo ra động lực cho sự tiến bộ công nghệ trong ngành.
Tài liệu tham khảo
- Nghị quyết số 52-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tham gia Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
- Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chương trình chuyển đổi số quốc gia.
- Quyết định số 3663/QĐ-UBND của Sở Công Thương Vĩnh Phúc về phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2021-2025.
- Báo cáo phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam của Bộ Công Thương.
- Chiến lược phát triển giáo dục nghề nghiệp của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
Tài liệu được hoàn thiện và đưa vào tham khảo từ tháng 10 năm 2025.
